Afstamming van aquariumgarnalen

Waar komen aquariumgarnalen vandaan?

Vrijwel elke siergarnaal in de hobby is een kleurselectie van een wilde soort. De rode, blauwe, gele, oranje, groene en zwarte Neocaridina komen allemaal uit de grijsbruine wilde Neocaridina davidi. Crystal Red, Crystal Black en de Taiwan Bee Blue Bolt komen uit de wilde Caridina cantonensis. Kwekers hebben kleurmutaties generaties lang doorgeselecteerd tot de stabiele lijnen die je nu koopt.

Welke garnaal stamt af van welke lijn?

De tabel vat samen waar elke kleurvorm vandaan komt. Waar de exacte volgorde in de hobby niet vastligt, houden we de wildvorm aan als aantoonbaar beginpunt.

Kleurvorm	Soort	Stamt af van	Herkomst
Red Cherry	Neocaridina davidi	Wilde Neocaridina davidi	De Red Cherry is de oudste en meest fundamentele kweekvorm van de wilde Neocaridina davidi: uit de van nature grijsbruine wildvorm zijn generaties lang de roodste dieren doorgeselecteerd tot een stabiele felrode lijn. Vrijwel alle rode Neocaridina in de hobby gaan op deze lijn terug.
Blue Dream	Neocaridina davidi	Blue Velvet	Blue Dream wordt algemeen beschouwd als een dieper doorgeselecteerde tak van de blauwe Neocaridina-lijn (Blue Velvet): dezelfde soort, maar geselecteerd op een donkerder, inktblauwe kleur. De exacte volgorde van de blauwe lijnen is in de hobby niet volledig gedocumenteerd.
Blue Velvet	Neocaridina davidi	Wilde Neocaridina davidi	Blue Velvet is een blauwe kleurslag die rechtstreeks uit de wilde Neocaridina davidi is doorgeselecteerd. De blauwe kleur ontstond als mutatie binnen de soort en werd vastgelegd door telkens de helderst blauwe dieren met elkaar te kweken.
Yellow Fire	Neocaridina davidi	Wilde Neocaridina davidi	Yellow Fire is de gele kleurslag van Neocaridina davidi, doorgeselecteerd uit de wildvorm. De beste dieren (Neon Yellow) hebben na generaties selectie een dekkend geel met een oplichtende rugstreep.
Orange Sakura	Neocaridina davidi	Wilde Neocaridina davidi	Orange Sakura is een oranje kleurslag van Neocaridina davidi uit de wildvorm. Of oranje uit de rode of de gele lijn is ontstaan, is in de hobby niet eenduidig vastgelegd; wij houden daarom de wildvorm aan als aantoonbaar beginpunt.
Green Jade	Neocaridina davidi	Chocolate	Green Jade is de jongste en minst gestabiliseerde Neocaridina-kleur en is ontstaan binnen de donkere 'chocolade'- en zwart-kweeklijn van Neocaridina davidi. Doordat groen genetisch dicht bij bruin en zwart ligt, valt een deel van de nakomelingen daarnaar terug.
Black Rose	Neocaridina davidi	Chocolate	Black Rose is een geheel zwarte kleurslag van Neocaridina davidi uit de donkere chocolade-lijn. Het is dezelfde soort als de rode en blauwe vormen, maar geselecteerd op dekkend zwart.
Red Rili	Neocaridina davidi	Red Cherry	De Red Rili is een patroonselectie uit de Red Cherry-lijn: dezelfde rode Neocaridina, maar geselecteerd op een transparant middenstuk tussen een rode kop en rode staart. Uit dezelfde lijn blijven Rili-, volrode en bijna transparante dieren komen.
Crystal Red	Caridina cantonensis	Wilde Caridina cantonensis	De Crystal Red (CRS) ontstond uit de wilde Caridina cantonensis: uit een rode mutatie binnen deze van nature zwart gebandeerde wildvorm is de rood-witte lijn met gradaties A tot SSS doorgeselecteerd. De zwart-witte Crystal Black is de zustervorm uit dezelfde soort.
Crystal Black	Caridina cantonensis	Wilde Caridina cantonensis	De Crystal Black (CBS) is de zwart-witte kweekvorm van de wilde Caridina cantonensis en de zustervorm van de Crystal Red. Beide zijn uit dezelfde soort geselecteerd op dekkend wit met gradaties A tot SSS.
Blue Bolt	Caridina cantonensis	Crystal Black	De Blue Bolt is een Taiwan Bee, ontstaan binnen de bijengarnaal-lijn (Caridina cantonensis) waaruit ook de Crystal Black komt. Uit de zwarte Taiwan Bee-vormen (Panda, King Kong) is de ijsblauw-naar-wit verlopende Blue Bolt doorgeselecteerd.
Tangerine Tiger	Caridina serrata	Wilde tijgergarnaal (Caridina serrata-groep)	De Tangerine Tiger is een oranje kleurvorm binnen de tijgergarnaal-groep (Caridina serrata/mariae) en staat dicht bij zijn wildvorm. Anders dan de bijengarnalen is deze lijn nauwelijks ver doorgeteeld, wat de soort taaier maakt.
Amanogarnaal	Caridina multidentata	Wildvorm (Caridina multidentata)	De Amanogarnaal is geen kweekvorm maar in wezen de wildvorm van Caridina multidentata. Doordat de larven brakwater nodig hebben, is de soort in zoet water niet door te kweken en bestaat er geen kleurselectie zoals bij de andere soorten; vrijwel alle handelsdieren zijn wildvang of gespecialiseerde kweek.
Bloody Mary	Neocaridina davidi	Chocolate	Er wordt algemeen aangenomen dat Bloody Mary is geselecteerd uit de chocoladebruine Neocaridina-lijn en niet uit de gewone rode Red Cherry-lijn. Door te selecteren op een deels doorschijnend pantser komt het diepe bloedrood uit het weefsel zelf, niet uit een gekleurd pantser.
Painted Fire Red	Neocaridina davidi	Red Cherry	Painted Fire Red wordt door de hobby doorgeselecteerd uit Fire Red en Sakura red op steeds dekkender rood; het blijft dezelfde soort en is geen aparte lijn.
Blue Jelly	Neocaridina davidi	Blue Velvet	Blue Jelly wordt algemeen beschouwd als een lichte, deels doorschijnende selectie uit de blauwe Neocaridina davidi-lijn, geselecteerd op een lichter hemelsblauw dan de Blue Velvet; de exacte volgorde van de blauwe lijnen is in de hobby niet volledig gedocumenteerd.
Blue Carbon Rili	Neocaridina davidi	Blue Velvet	Er wordt algemeen aangenomen dat de Blue Carbon via patroonselectie uit de blauwe Neocaridina-lijn is ontstaan, waarbij is doorgeselecteerd op een transparant middenstuk met blauwe kop en staart.
Orange Rili	Neocaridina davidi	Orange Sakura	Orange Rili is ontstaan door rili-patroonselectie binnen de oranje lijn (Orange Sakura) van Neocaridina davidi.
Chocolate	Neocaridina davidi	Wilde Neocaridina davidi	De chocoladebruine kleur ligt dicht bij de bruingroene wildkleur van Neocaridina davidi en is een van de donkere kleurvormen binnen de soort. Hoe de verschillende Neocaridina-lijnen precies uit elkaar zijn geselecteerd is in de hobby niet eenduidig gedocumenteerd, dus we presenteren geen sluitende stamboom.
Snowball	Neocaridina cf. zhangjiajiensis	Wilde Neocaridina zhangjiajiensis	De Snowball is een witte kweekvorm die traditioneel wordt toegeschreven aan Neocaridina cf. zhangjiajiensis, geselecteerd op een melkwitte kleur en witte eitjes. Of dit werkelijk een andere soort is dan de davidi-kleurvormen zoals Red Cherry, is onder kwekers en taxonomen omstreden; de aanduiding 'cf.' geeft die onzekerheid al aan.
Blue Pearl	Neocaridina cf. zhangjiajiensis	Snowball	Blue Pearl wordt algemeen gezien als een lichtblauw-grijze selectie van Neocaridina cf. zhangjiajiensis, dezelfde soort als de witte Snowball. Dit is een andere soort dan Neocaridina davidi, waaronder Red Cherry, Blue Velvet en Blue Dream vallen.
Golden Bee	Caridina cantonensis	Wilde Caridina cantonensis	Er wordt algemeen aangenomen dat Golden Bee een witte tot goudkleurige bijengarnaal is die dicht bij de basis van de bijengarnalenlijn staat en nauw verwant is aan de Crystal-lijn.
King Kong	Caridina cantonensis	Crystal Black	De King Kong is een Taiwan Bee die is doorgeselecteerd uit de bijengarnaal-lijn (Caridina cantonensis), dezelfde soort als de Crystal Black, richting een overwegend diepzwarte kleurslag met beperkte aftekening.
Panda	Caridina cantonensis	King Kong	De Panda is een zwart-witte Taiwan Bee; algemeen wordt aangenomen dat de vorm binnen de King Kong-lijn van Caridina cantonensis is doorgeselecteerd op dekkend, scherp afgetekend zwart en wit.
Black King Kong	Caridina cantonensis	King Kong	Black King Kong komt uit de Taiwan Bee King Kong-lijn van Caridina cantonensis, geselecteerd op een bijna volledig dekkend, diepzwart pantser.
Shadow Panda	Caridina cantonensis	Black King Kong	Er wordt algemeen aangenomen dat de Shadow Panda afstamt van de Black King Kong-lijn binnen de Taiwan Bee-groep, geselecteerd op een intens zwart-wit pandapatroon met blauwzweem.
Zebra Pinto	Caridina cantonensis	Black King Kong	Het wordt algemeen aangenomen dat het pinto-patroon, witte tekening op een zwarte basis, is ontstaan uit selectie binnen de Black King Kong- en Taiwan Bee-lijn van Caridina cantonensis.
Galaxy Pinto	Caridina cantonensis	Zebra Pinto	Er wordt algemeen aangenomen dat Galaxy Pinto voortkomt uit de Pinto-lijn binnen de Taiwan Bee-selectie, waarbij op zwarte pinto's met witte kopstippen (spotted head of galaxy) is doorgeselecteerd.
Tijgergarnaal	Caridina mariae	Wilde tijgergarnaal (Caridina mariae)	Er wordt algemeen aangenomen dat de tijgergarnaal de basisvorm is van de vroeger als Caridina cf. cantonensis tiger aangeduide tijgers, inmiddels ingedeeld bij Caridina mariae.
Blue Tiger	Caridina mariae	Tijgergarnaal	Er wordt algemeen aangenomen dat de Blue Tiger een blauwe selectie is uit de tijgergarnaal (Caridina mariae), doorgekweekt op een blauw lichaam met behoud van de donkere strepen.
Malawa-garnaal	Caridina cf. babaulti	Wildvorm (Caridina cf. babaulti)	Er wordt algemeen aangenomen dat de Malawa-garnaal een wilde, zeer taaie en tolerante Caridina cf. babaulti (type Malaya) is; de precieze soortnaam blijft in de hobby onzeker.
Green Babaulti	Caridina babaulti	Wildvorm (Caridina babaulti)	De groene vorm wordt algemeen beschouwd als een natuurlijke kleurslag van Caridina babaulti van het Indisch subcontinent, in de hobby geselecteerd en verder gestabiliseerd.
Cardinal Sulawesi	Caridina dennerli	Wildvorm (Caridina dennerli)	De Cardinal Sulawesi is Caridina dennerli, een soort die endemisch is in het Matanomeer op Sulawesi, waar het water van nature hard alkalisch en warm is. Andere Sulawesi-meren zoals Towuti herbergen verwante, maar andere Caridina-soorten.
Rode Neushoorngarnaal	Caridina gracilirostris	Wildvorm (Caridina gracilirostris)	Bekend als red nose, Rudolph of raketgarnaal: er wordt algemeen aangenomen dat de soort uit kust- en riviermondinggebieden in Zuidoost-Azië komt, waar de larven in brak water opgroeien.

Veelgestelde vragen over de afstamming van garnalen

Waar komen aquariumgarnalen oorspronkelijk vandaan?

Vrijwel alle siergarnalen in de hobby zijn kleurselecties van een handvol wilde soorten uit Oost-Azië. De rode, blauwe, gele en zwarte Neocaridina stammen af van de grijsbruine wilde Neocaridina davidi. Crystal Red, Crystal Black en Blue Bolt komen uit de wilde Caridina cantonensis. De kleuren zijn ontstaan uit mutaties die kwekers generaties lang hebben doorgeselecteerd.

Zijn Neocaridina en Caridina familie van elkaar?

Ze zijn allebei dwerggarnalen, maar horen tot verschillende geslachten en kruisen niet met elkaar. Neocaridina davidi is sterk en leeft in gewoon kraanwater; Caridina-soorten zoals de bijengarnaal vragen zacht, zuur osmosewater. Nakomelingen tussen de twee groepen bestaan niet.

Klopt de afstamming van garnalen in de hobby precies?

Niet op elk detail. De vroege kweekgeschiedenis is zelden gedocumenteerd, dus een deel van de afstamming is reconstructie op basis van kleur en genetica. Waar de herkomst niet zeker is, benoemen we dat als zodanig in plaats van een precieze lijn te suggereren.

Verder kijken

Laatst bijgewerkt: 15 juli 2026