KH verhogen of verlagen
Laatst bijgewerkt: 5 augustus 2026
Hoe verhoog of verlaag je de KH in een aquarium?
KH verhogen doe je met een KH+-preparaat of natriumbicarbonaat: ongeveer 3 gram per 100 liter verhoogt de KH met 1 dKH. Verhoog nooit meer dan 1 dKH per dag. KH verlagen gaat betrouwbaar maar op één manier goed: verversen met osmosewater. Actieve soil en turf verlagen de KH ook, maar minder voorspelbaar. De KH is je pH-buffer, dus elke verandering verschuift ook de pH.
Wat doet de KH eigenlijk?
De KH (carbonaathardheid) buffert de pH: hoe hoger de KH, hoe stabieler de pH op een hoger niveau. Bij KH onder de 2 kan de pH gaan zweven, tenzij iets anders buffert, zoals een actieve soil-bodem. Daarom horen KH en pH altijd samen bekeken te worden, nooit los van elkaar.
KH verhogen: bicarbonaat of KH+
Los natriumbicarbonaat (zuiveringszout) op in een beker aquariumwater en voeg het langzaam toe: ongeveer 3 gram per 100 liter geeft 1 dKH extra. Een KH+-preparaat uit de aquariumhandel werkt hetzelfde en doseer je volgens het etiket. Verdeel een grotere correctie over meerdere dagen, met maximaal 1 dKH per dag; garnalen verdragen langzame veranderingen goed en snelle slecht.
KH verlagen: osmosewater is de betrouwbare route
Ververs stapsgewijs met osmosewater (of aangemaakt GH+-water zonder KH) en de KH daalt gecontroleerd mee. Actieve soil bindt carbonaten en trekt de KH richting 0, en turf of elzenproppen verzuren licht, maar beide zijn lastig te doseren. Voor bijengarnalen, die KH 0–1 nodig hebben, is de combinatie osmosewater plus actieve soil simpelweg de standaard.
Welke KH hebben garnalen nodig?
Neocaridina: KH 3–8, wat vrijwel elk Nederlands kraanwater al heeft. Caridina cantonensis (Crystal Red, Blue Bolt): KH 0–1, in de praktijk alleen haalbaar met osmosewater op actieve soil. Tangerine Tigers zitten ertussenin met KH 0–2. Grote KH-correcties in een draaiende garnalenbak zijn zelden nodig; kies liever de wateropzet die bij je soort past.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen GH en KH?
GH (totale hardheid) meet calcium en magnesium: de mineralen die garnalen nodig hebben om te vervellen. KH (carbonaathardheid) meet carbonaten: de buffer die de pH stabiel houdt. Ze bewegen vaak samen, maar zijn onafhankelijk instelbaar, bijvoorbeeld met een GH+-remineralisator die alleen de GH verhoogt.
Is KH 0 gevaarlijk in een aquarium?
In een gewone bak kan de pH bij KH 0 gaan zweven. In een Caridina-opzet met actieve soil is KH 0 juist de bedoeling: de soil neemt de bufferfunctie over en houdt de pH stabiel rond 5,5 tot 6,5. Zonder zo'n bodem is KH 0 af te raden.
Hoe snel mag de KH veranderen?
Houd maximaal 1 dKH per dag aan, zowel omhoog als omlaag. Garnalen wennen prima aan andere waarden, maar niet aan snelle verschuivingen; de pH beweegt met de KH mee en juist die sprongen veroorzaken stress en vervellingsproblemen.
